[صفحه اصلی ]   [ English ]  
بخش‌های اصلی
اصول اخلاقی انجمن::
آشنایی با انجمن::
بروشور انجمن::
عضویت در انجمن::
بانک اطلاعاتی اعضای انجمن::
اخبار رویدادها::
سخنرانی های انجمن::
گزارش سخنرانیهای انجمن ::
خبرنامه ها::
فصلنامه علمی انجمن::
نشانی تارنمای فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری::
بخش آموزش::
معرفی کتاب::
لغتنامه اخلاق::
شعب انجمن::
کمیته‌های انجمن::
خبر نامه های الکترونیکی انجمن::
مراکز و منابع مرتبط::
تسهیلات پایگاه::
برقراری ارتباط::
صفحه اصلی انجمن::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
آخرین مطالب بخش
:: کنگره بین المللی اخلاق در علوم و فنّاوری
:: سخنرانی فصل تابستان انجمن اخلاق شعبه همدان سال 1394: رابطه علم و اخلاق با سخنرانی حمید خاورزمینی
:: سخنرانی فصل بهار انجمن اخلاق شعبه همدان سال 1394: اخلاق ورزی در زمانه عسرت با سخنرانی اردشیر منصوری
:: استان همدان
..
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
..
:: سخنرانی دکتر کیارش آرامش ::

  «جهانی سازی و اخلاق زیستی»

    در تاریخ 26 فروردین ماه سال 1387، سخنرانی با عنوان جهانی ­سازی و اخلاق زیستی در چهاردهمین نشست علمی انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری برگزار گردید. در این جلسه که قرار بود به طور مشترک توسط جناب آقای دکتر آرامش عضو هیات علمی و معاون پژوهشی مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و پروفسور دانیل ویکلر استاد اخلاق و جمعیت دانشگاه هاروارد برگزار گردد، به علت مشکل مهمان خارجی و از دست دادن پرواز، آقای دکتر آرامش به ایراد سخنرانی پرداختند. ایشان در ابتدا پوزش پروفسور دانیل ویکلر را به حضار ابلاغ کردند.

 

  بحث با عنوان 4 رویکرد اخلاق زیستی، اتونومی،‌عدالت،‌ سود رسانی، عدم زیان رسانی آغاز شد و این اصول به عنوان اصول cross cultural شناخته شدند. سپس به بیانیه جهانی یونسکو در اخلاق زیستی و حقوق بشر در سال 2005 اشاره شد. این بیانیه اولین بیانیه جهان شمول در زمینه زیست اخلاق یا اخلاق زیستی بوده است و برای تمامی دست اندرکاران در این زمینه بسیار مهم می­باشد. می­دانیم که اخلاق و زیست اخلاق دانشی ارزش محور است و به همین خاطر منابعی که ارزشهای هر جامعه را می­سازند‌ در باورهای اخلاقی آن جامعه نیز نقش دارند. پس اگر زیست اخلاق را یک درخت بدانیم و شاخه­های آن هریک از شاخه­های زیست اخلاق باشند، ریشه­های این درخت در عقل، مذهب و فرهنگ جامعه رسوخ کرده است.

  در جوامع مختلف ارزشهای متنوع و متفاوتی وجود دارد که بعضی آنها قابل قبول و احترام هستند. برای مثال مسیحی­ها اعتقاد دارند که دمیدن روح در بدو تشکیل تخم صورت می­گیرند در حالیکه در اسلام این تاریخ 120 روزگی یا چهار ماهگی است. بنابراین کلیسای مذهبی خیلی از روشهای کمک باروری و روشهای جلوگیری از بارداری را مجاز نمی­داند. مثالی دیگر نقش خانواده در زندگی افراد در شرق از جمله ایران است درحالیکه در جامعه غربی فردیت هر شخص بسیار مهمتر است. پس در شرق و غرب نحوه گرفتن رضایت آگاهانه متفاوت است، زیرا در شرق خانواده نیز در فرآیند درمانی نقش دارند. مثالهایی از رویکرد اسلامی، مورد کما (اغما) در اسلام است. در جوامع غربی فرد تصمیم گیرنده برای بیمار در حال اغما، فردی است که بیشترین آگاهی را از نحوه تصمیم­گیری فرد بیمار خواهد داشت. اما در اسلام، نظر بر این است که باید بهترین تصمیم را برای بیمار گرفت و یا نه تصمیمی که مطابق نظر بیمار است. اهمیت این مثال در مورد اتانازی است. یعنی حتی فردی که از قبل هم عنوان کرده که دوست ندارد پس از به اغما رفتن احیا شود، را نمی­توان بدون احیا رها کرد . پس در فرهنگ دینی که زندگی امانتی از سوی خدا است ما حق تصمیم­گیری در مورد مرگ و زندگی نداریم و اتانازی در بسیار ی شکلها مورد قبول نیست.

  اما به نظر می­رسد که تمامی اعتقادات فرهنگی در جوامع مختلف در هر شکلی قابل قبول نیستند. برای مثال در بین اسکیموها رسمی وجود داشته تا اگر فردی از اعضای خانواده پیر می­شده­اند در بین خرس­ها رها می­شده­است، یا در اقوام آمریکای جنوبی ، یک دختر بچه زیبا را بالای کوه می­کشته و به خدایان تقدیم می­کرده­اند. مثال دیگر مربوط به هندوستان بوده است که در صورت فوت مردی، زن وی را نیز زنده زنده می­سوزانده­اند. عدم اعطای اجازه تحصیل به زنان، تبعیض نژادی و بسیاری دیگر مصادیق دیگری هستند که به این نکته بر می­گردند. بنابر این باید راهی یرای تفاوت گذاشتن میان تفاوتهای فرهنگی قابل قبول و غیر قابل قبول داشته باشیم.

  دو شیوه فکری از قدیم وجود داشته است: شیوه اشعری مراجعه به متون دینی است و سخن خدا و دیگری معتزلی که بر عقل برای رسیدن به داوری اخلاقی تکیه می­کند. این عقل به صورت جاری از متون دینی بر داشت می­کند. این نحوه تفکر بیشتر به نحوه تفکر شیعه نزدیک است.

  اگر قبول کنیم که با عقل به اصول اخلاقی مشترکی می­رسیم،‌ می­توانیم از آن برای جهانی شدن اخلاق استفاده کنیم. یکی از نتایج این تفکر،‌ بیانیه جهانی اخلاق یونسکو است که باید در جوامع مختلف مورد بحث و نقد قرار بگیرد.

  اصول اصلی این بیانیه به صورت خلاصه به شرح ذیل می­باشد:

  1. کرامت انسانی و حقوق بشر به عنوان اصل اول

  1. سود و زیان در قضاوت­های زیست اخلاقی
  2. احترام به استقلال فردی و مسئولیت پذیری فردی
  3. رضایت با دو رویکرد پدر سالار در دوسوی طیف به صورت (paternality) که در این رویکرد پزشک تشخیص می­دهد چه چیزی به صلاح بیمار است، و رویکرد دیگر که فقط انتخاب بیمار است.
  4. احترام به افرادی که توانایی رضایت را ندارند ( کودکان، بیماران روانی،‌افراد دچار مشکلات ذهنی)
  5. احترام به گروه­ها و افراد و آسیب­پذیری­های انسان
  6. احترام به حریم خصوصی افراد ( که با رازداری متفاوت است)
  7. احترام به عدالت که در مورد آن تئوری­های مختلف وجود دارد.
  8. عدم تبعیض و عدم انگ گذاری
  9. احترام به تفاوتهای فرهنگی
  10. همبستگی و همکاری
  11. مسئولیت اجتماعی
  12. دستیابی مشترک به منافع ناشی از کارهای حوزه سلامت
  13. حفاظت از نسلهای آتی
  14. حفاظت از بیوسفر ( زیست کره) و تنوع زیستی دنیا

    اصول بالا چند ویژگی دارند: اول اینکه این بیانیه intergovernmental است و دوم اینکه در آن از بیانات کلی استفاده شده است و سوم اینکه الزامی ایجاد نمی­کند.

  چند انتقاد به آن وارد است: 1) آیا این بیانیه اصلاً در حوزه مسئولیت UNESCO است که جواب آن مثبت است زیرا مسائل تئوری پردازی به UNESCO مربوط می شود و مسایل اجرایی در حوزه وظایف WHO است.

  2) اینکه چرا اینقدر کلی است که جواب آن روح کلی بیانیه و هدف آن از رسیدن به اجماع بین تمام کشورها است.

  3) اینکه حقوق بشر و کرامت انسانی در فرهنگ­های اروپایی بوجود آمده­است و در سایر فرهنگ­ها جایی ندارند که البته در فرهنگ­های دینی هم مسئله کرامت انسانی به وضوح مطرح شده است.

 

  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


کد امنیتی را در کادر بنویسید >
::
دفعات مشاهده: 4276 بار   |   دفعات چاپ: 1714 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 389 بار   |   0 نظر
انجمن ایرانی اخلاق در علوم وفناوری Iranian Association for Ethics in Science and Technology
Persian site map - English site map - Created in 0.055 seconds with 958 queries by yektaweb 3505