[صفحه اصلی ]   [ English ]  
بخش‌های اصلی
آشنایی با انجمن::
اصول اخلاقی انجمن::
بروشور انجمن::
عضویت در انجمن::
بانک اطلاعاتی اعضای انجمن::
اخبار رویدادها::
سخنرانی های انجمن::
گزارش سخنرانیهای انجمن ::
خبرنامه ها::
فصلنامه علمی انجمن::
نشانی تارنمای فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری::
بخش آموزش::
معرفی کتاب::
لغتنامه اخلاق::
شعب انجمن::
کمیته‌های انجمن::
خبر نامه های الکترونیکی انجمن::
مراکز و منابع مرتبط::
تسهیلات پایگاه::
برقراری ارتباط::
صفحه اصلی انجمن::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
آخرین مطالب بخش
:: مجمع عمومی عادی
:: نظر سنجی اعضاء حقیقی و حقوقی در خصوص فعالیتهای انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری ( سال 1396 )
:: سخنرانی فصل تابستان انجمن اخلاق شعبه همدان سال 1394: رابطه علم و اخلاق با سخنرانی حمید خاورزمینی
:: سخنرانی فصل بهار انجمن اخلاق شعبه همدان سال 1394: اخلاق ورزی در زمانه عسرت با سخنرانی اردشیر منصوری
:: استان همدان
..
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
..
:: گزارش سخنرانی دی ماه 1397 ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۷/۱۰/۱۹ | 
                                   

سخنرانی "اخلاق و امر سیاسی"
سخنران: دکتر محمدجواد غلامرضا کاشی
دوشنبه 10 دی 1397/  انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری

 
مسئلۀ ما امروز سازمان دادن به قدرت مشروع است. مشروع بودن قدرت، مقوله «قدرت» را با «اخلاق» پیوند می‌دهد. به نظر من امروز هیچ منظومۀ کاملا مشروع در ایران نداریم. من تلاش می‌کنم برای تولید یک اقتدار مشروع پیشنهادهایی عرضه کنم.
ایران نزدیک به دو دهه است که الگوی فضلیت­مندانه بین اخلاق و قدرت در آن فروریخته است، جمهوری اسلامی با این فرض ساخته شد که راه رهایی بشر در دین وجود دارد و ما می توانیم نظام مقدسی بسازیم که رهایی مردم را تضمین می‌کند.
فوکو زمانی درباره ایران و انقلاب نوشته بود "روح یک جهان بی روح"! گویی نه عدالت و نه آزادی، بلکه فضلیت و معنویت پیام اصلی این انقلاب بوده است،  این از نگاه کسی بود که چند روزی در خیابانهای این کشور قدم زده بود. قرار بود در این الگو انسان با فضلیت و معنویت بپرورد. اما امروز می‌توانیم داوری کنیم که نتیجه چه شد. به نظر می آید فرو ریزش آن قرار و مدار را می‌توانیم شاهد باشیم. گویی نه تنها نسل جدید و با فضیلتی پروده نشد، بلکه خود سردمداران هم نمی‌توانند به فضلیت‌ها پایبند باشند. این درباره مردم کف خیابان هم صادق است. گویی همه درگیر یک خودخواهی عنان گسیخته­اند و دست‌آویزی نداریم که با توسل به آن خود و بحران خود را کنترل کنیم.
در این هنگامه دو چیز سر برآورده یکی "لذت گرایی"  افراطی و دیگری نوعی «فضلیت‌گرایی»  و اخلاق زیستی که در گریز از امر سیاسی به دست آمدنی است. اما به نظر می‌رسد این هر دو جریان به نوعی به بن‌بست می‌انجامد چرا که اولا آن لذت جو حداقل شغل و کار برای فراهم کردن ابزار لذت را هم ندارد و آن کس که به دنبال اخلاق فردی هم هست در جامعه ای این چنین نمی تواند حداقل های اخلاقی را پاس بدارد. به نظر من خلاصی پیوند بین امر سیاسی و اخلاق است.
به نظر من باید پیوند بین دو نظریه دشمن فکر کرد، یکی ماکیاوللی و دیگری کانت. البته این دو همروزگار نبودند، اما معلوم است که کانت از همان آغاز "نقد عقل عملی" در مقابل ماکیاوللی می‌ایستد. ماکیاوللی در پاسخ به این که در زندگی جمعی چگونه می‌توان نظم برقرار کرد؟ پاسخ این است که با "قدرت"! و قدرت چیزی نیست که با محاسبات اخلاقی گرد آید. کار درست تأمین خیر و منافع عمومی است. ماکیاوللی بنیادگذار اندیشه سیاسی مدرن است. از نظر او قدرت محصول تفاهم مردم نیست، قدرت محصول رقابت نیروها است و وحدت قدرت نمی‌آفریند، رقابت قدرت می‌آفریند. اما این قدرت که معیاری بیرون از آن به کنترل آن نپردازد، می‌تواند به فاشیزم هم منجر شود.
در مقابل آن نگاه، کانت سر بر می آورد. منظورم البته هم خود کانت است و هم نوکانتی‌هایی مانند هابرماس و جان راولز و دیگر بسط دهندگان نظریه کانت. چه کنیم که آن قوانین تنظیم کننده آزادی و عدالت منجر به جامعه اخلاقی شود؟
از نظر کانت باید به تربیت سوژه‌ای بپردازیم که نفع خود را فدای کلیت جامعه کند. قید زدن به نفع خود و منافع فردی در نهایت منجر به جامعه بهینه می‌شود. البته خود کانت سازوکار تبدیل سوژه جزئی به جامعه کلی را نمی‌دهد، اما ضابطه‌ای مانند گفتگو در هابرماس گویی آن ایده را به تکامل می‌رساند. کانت ما را احاله به پایان تاریخ می‌داد.
اما، نگاه کانتی به شدت آرمانی و نگاه ماکیاوللی به شدت واقع‌گرا است. آیا می‌توان بین این دو پیوند برقرار کرد؟

 
  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


CAPTCHA code
::
دفعات مشاهده: 71 بار   |   دفعات چاپ: 11 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
انجمن ایرانی اخلاق در علوم وفناوری Iranian Association for Ethics in Science and Technology

آدرس انجمن: میدان توحید، خیابان نصرت غربی، پلاک 56، واحد 2
شماره تماس: 66946418
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 46 queries by YEKTAWEB 3858